Βασικές διατροφικές οδηγίες για την αντιμετώπιση των παρενεργειών συνδυάζοντας διατροφή και χημειοθεραπεία
Η σωστή διατροφή και χημειοθεραπεία παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση παρενεργειών όπως η ναυτία, η ξηροστομία, η δυσγευσία ή η δυσκοιλιότητα. Ακολουθούν πρακτικές και προσαρμοσμένες συμβουλές για την καθημερινή σας διατροφή:
Αν αντιμετωπίζετε ναυτία ή τάση για έμετο, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Προτιμήστε τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου ή δροσερά, που μειώνουν την ένταση της ναυτίας.
- Καταναλώστε εύπεπτες και χαμηλές σε λιπαρά τροφές για να αποφύγετε επιπλοκές στο στομάχι.
- Αναπληρώστε τα υγρά που χάνονται λόγω εμετού με κρύα, μη όξινα ποτά όπως νερό, τσάι, χαμομήλι ή χυμό μήλου.
- Αποφύγετε γαλακτοκομικά προϊόντα, τηγανητά, πολύ γλυκά και πλούσιες κρεμώδεις σούπες.
- Αποφύγετε τροφές με έντονα αρώματα ή πολύ δυνατή γεύση.
- Αποφύγετε ακραίες θερμοκρασίες στα τρόφιμα – ούτε πολύ ζεστά ούτε παγωμένα.
Αν νιώθετε ξηροστομία, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Επιλέξτε μαλακές, εύπεπτες τροφές.
- Καταναλώστε υγρά όπως τσάι με λεμόνι, φρεσκοστυμένους χυμούς ή φρουτοποτά για ενυδάτωση.
- Χρησιμοποιήστε στοματικά διαλύματα για ανακούφιση.
- Αποφύγετε ξηρά αρτοσκευάσματα, λιπαρά τρόφιμα και ζελέ.
Αν έχετε αλλοιωμένη γεύση, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Ενισχύστε τη γεύση των φαγητών με μπαχαρικά και ελαφριά καρυκεύματα.
- Αποφύγετε τα τρόφιμα με πολύ ήπια γεύση ή χωρίς αλάτι, καθώς μπορεί να γίνονται ανεκτά με δυσκολία.
Αν χορταίνετε γρήγορα, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Επιλέξτε θρεπτικές τροφές που παρέχουν πολλές θερμίδες σε μικρές ποσότητες, όπως κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, αυγά και τυρί.
- Τα πόσιμα συμπληρώματα διατροφής είναι ιδανικά για να καλύψετε τις θερμιδικές ανάγκες σας.
- Αποφύγετε τρόφιμα που γεμίζουν χωρίς να παρέχουν αρκετή ενέργεια, όπως πράσινες σαλάτες, νερόσουπες ή ορισμένα λαχανικά.
Αν η παραγωγή σάλιου είναι μειωμένη, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Προσθέστε σάλτσες ή υγρά στα φαγητά για να αυξηθεί η υγρασία τους.
- Πίνετε νερό ή αναψυκτικά κατά τη διάρκεια των γευμάτων.
- Η κατανάλωση γρανίτας ή σορμπέ μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση.
- Τα όξινα τρόφιμα, όπως πορτοκάλι και λεμόνι, ενισχύουν την παραγωγή σάλιου.
- Μασήστε τσίχλα ήπιου αρώματος για διέγερση του σάλιου.
- Αποφύγετε πολύ καυτά φαγητά, αλκοολούχα ποτά και ξηρά τρόφιμα όπως κράκερ, παξιμάδια ή μπανάνες.
Αν νιώθετε δυσγευσία, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Καταναλώστε τα γνωστά σας τρόφιμα σε μέτρια ή χαμηλή θερμοκρασία. Τα κρύα φαγητά συχνά γίνονται πιο ανεκτά.
- Πειραματιστείτε με νέα τρόφιμα για να διαπιστώσετε ποια είναι πιο εύπεπτα.
- Αποφύγετε τον καφέ και το τσάι αν εντείνουν τη δυσγευσία.
Αν αντιμετωπίζετε δυσκοιλιότητα, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Ενισχύστε τη διατροφή σας με φυτικές ίνες από φρούτα, λαχανικά ή προϊόντα ολικής αλέσεως.
- Πίνετε επαρκή ποσότητα υγρών καθημερινά.
- Μικροί περίπατοι, εφόσον είναι δυνατόν, βοηθούν την κινητικότητα του εντέρου.
- Αποφύγετε τρόφιμα όπως ρύζι και εκείνα που προκαλούν αέρια (όσπρια, κουνουπίδι, λάχανο) καθώς και ανθρακούχα αναψυκτικά.
Γιατί η διατροφή έχει σημασία κατά τη χημειοθεραπεία
Κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας πολλοί ασθενείς τρώνε λιγότερο, είτε λόγω ναυτίας και αλλαγών στη γεύση είτε λόγω κούρασης. Μια ισορροπημένη διατροφή, με επαρκή ενέργεια, πρωτεΐνη και υγρά, βοηθά τον οργανισμό να ανταποκρίνεται στις καθημερινές του ανάγκες και διευκολύνει την καθημερινότητα του ασθενούς. Οι οδηγίες αυτής της σελίδας είναι γενικές· το διατροφικό πλάνο κάθε ασθενούς πρέπει να προσαρμόζεται από τον ογκολόγο ή τον κλινικό διαιτολόγο που τον παρακολουθεί.
Αν αντιμετωπίζετε διάρροια, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Πίνετε αρκετά υγρά σε μικρές γουλιές μέσα στη μέρα, για να αναπληρώνετε όσα χάνονται.
- Προτιμήστε μικρά και συχνά γεύματα αντί για λίγα και μεγάλα.
- Επιλέξτε ελαφριές τροφές, όπως βραστό ρύζι, βραστές πατάτες, φρυγανισμένο ψωμί και βραστό κοτόπουλο.
- Αποφύγετε τα λιπαρά, τα τηγανητά, τα πολύ πικάντικα φαγητά, τον καφέ και το αλκοόλ.
- Ενημερώστε τον γιατρό σας αν η διάρροια επιμένει, καθώς μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή της αγωγής.
Αν έχετε πληγές ή ευαισθησία στο στόμα, η διατροφή και χημειοθεραπεία συνιστά:
- Προτιμήστε μαλακές, υγρές τροφές, όπως πουρέδες, κρέμες, γιαούρτι, αυγά και καλά μαγειρεμένα ζυμαρικά.
- Σερβίρετε τα φαγητά χλιαρά ή δροσερά, όχι καυτά.
- Σε αυτή την περίπτωση αποφύγετε τα όξινα (λεμόνι, πορτοκάλι, ντομάτα), τα αλμυρά, τα πικάντικα και τα τραγανά τρόφιμα, που μπορεί να ερεθίζουν.
- Φροντίζετε την υγιεινή του στόματος με μαλακή οδοντόβουρτσα και με το στοματικό διάλυμα που θα σας προτείνει ο γιατρός.
Αν νιώθετε κούραση και δεν έχετε όρεξη να μαγειρέψετε:
- Ετοιμάστε μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού όταν νιώθετε καλύτερα και φυλάξτε μερίδες στην κατάψυξη.
- Έχετε διαθέσιμα απλά, θρεπτικά σνακ: γιαούρτι, τυρί, αυγά βραστά, ξηρούς καρπούς (αν μπορείτε να τους μασήσετε) ή φρούτα.
- Δεχτείτε τη βοήθεια της οικογένειας ή των φίλων για τα ψώνια και το μαγείρεμα.
Ασφάλεια τροφίμων όταν το ανοσοποιητικό είναι εξασθενημένο
Η χημειοθεραπεία μπορεί να μειώσει προσωρινά την άμυνα του οργανισμού απέναντι στις λοιμώξεις. Γι’ αυτό η ασφαλής προετοιμασία των τροφίμων αποκτά ιδιαίτερη σημασία:
- Πλένετε καλά τα χέρια σας πριν από την προετοιμασία και την κατανάλωση φαγητού.
- Πλένετε καλά φρούτα και λαχανικά.
- Μαγειρεύετε καλά το κρέας, το κοτόπουλο, το ψάρι και τα αυγά.
- Αποφεύγετε τα μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά και τους χυμούς που δεν είναι παστεριωμένοι.
- Χρησιμοποιείτε διαφορετικές επιφάνειες κοπής για ωμό κρέας και για τρόφιμα που τρώγονται ωμά.
- Φυλάτε τα μαγειρεμένα φαγητά στο ψυγείο και καταναλώνετέ τα σύντομα.
Ρωτήστε τον ογκολόγο σας αν χρειάζεστε πιο αυστηρές οδηγίες κατά τις περιόδους που τα λευκά αιμοσφαίρια είναι χαμηλά.
Ενυδάτωση: πόσα υγρά χρειάζομαι;
Η επαρκής λήψη υγρών είναι σημαντική, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν εμετοί ή διάρροια. Νερό, αφεψήματα, ζωμοί, φρουτοποτά και γιαούρτι μετρούν όλα στην ημερήσια πρόσληψη υγρών. Αν δυσκολεύεστε να πίνετε, έχετε πάντα ένα μπουκάλι νερό κοντά σας και πίνετε μικρές ποσότητες συχνά. Την κατάλληλη ποσότητα για εσάς θα σας την υποδείξει ο γιατρός σας, ειδικά αν έχετε καρδιολογικά ή νεφρικά προβλήματα.
Πότε να μιλήσετε με τον γιατρό ή τον διαιτολόγο σας
- Αν χάνετε βάρος χωρίς να το επιδιώκετε.
- Αν δεν μπορείτε να φάτε ή να πιείτε για περισσότερο από μία ημέρα.
- Αν οι εμετοί ή η διάρροια επιμένουν.
- Αν εμφανίσετε σημάδια αφυδάτωσης, όπως ζάλη, πολύ ξηρό στόμα ή λίγα και σκούρα ούρα.
- Πριν ξεκινήσετε οποιοδήποτε συμπλήρωμα διατροφής, βότανο ή βιταμίνη, καθώς ορισμένα μπορεί να αλληλεπιδρούν με τη θεραπεία.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η Nosileia247
Όταν η σίτιση από το στόμα δεν επαρκεί ή ο ασθενής χρειάζεται υποστήριξη στο σπίτι, η Nosileia247 οργανώνει, σε συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό, αξιολόγηση διατροφής καρκινοπαθών, παρεντερική διατροφή κατ’ οίκον, ενδοφλέβια χορήγηση ορών και φαρμάκων και αιμοληψία στο σπίτι. Περισσότερες πρακτικές συμβουλές θα βρείτε και στο άρθρο Διατροφή και Καρκίνος: Χρήσιμες συμβουλές.
Για πληροφορίες σχετικά με τη φροντίδα στο σπίτι κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας, καλέστε στο 697 223 8984, 24 ώρες το 24ωρο.
Συχνές ερωτήσεις για τη διατροφή στη χημειοθεραπεία
Πρέπει να τρώω όταν δεν έχω όρεξη;
Προσπαθήστε να τρώτε μικρές ποσότητες συχνά, ακόμη κι αν δεν έχετε όρεξη, επιλέγοντας τροφές που σας είναι ευχάριστες. Αν η όρεξη παραμένει χαμηλή για μέρες, ενημερώστε τον γιατρό ή τον διαιτολόγο σας.
Μπορώ να παίρνω συμπληρώματα βιταμινών;
Μόνο μετά από συζήτηση με τον ογκολόγο σας. Ορισμένα συμπληρώματα και βότανα μπορεί να επηρεάζουν τη δράση των φαρμάκων της χημειοθεραπείας.
Τα πόσιμα συμπληρώματα διατροφής αντικαθιστούν τα γεύματα;
Συνήθως χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά, όταν τα γεύματα δεν καλύπτουν τις ανάγκες σε ενέργεια και πρωτεΐνη. Το ποιο σκεύασμα και σε ποια ποσότητα θα σας το προτείνει ο γιατρός ή ο διαιτολόγος σας.
Είναι ασφαλές να τρώω ωμά φρούτα και λαχανικά;
Γενικά ναι, αρκεί να είναι πολύ καλά πλυμένα. Σε περιόδους με χαμηλά λευκά αιμοσφαίρια, ο γιατρός σας μπορεί να σας δώσει πιο συγκεκριμένες οδηγίες.
